Biografie ter braak
Menno ter Braak was een invloedrijke Nederlandse schrijver, criticus en essayist die een centrale rol speelde in het literaire landschap tijdens het interbellum. Hij staat bekend als medeoprichter van het tijdschrift Forum en zijn intellectuele verzet tegen het nationaalsocialisme.
- Volledige naam
- Menno ter Braak
- Geboortedatum
- 26 oktober 1902
- Geboorteplaats
- Eibergen, Nederland
- Overlijdensdatum
- 14 mei 1940
- Overlijdensplaats
- Den Haag, Nederland
- Beroep
- Literatuurcriticus, essayist, leraar
- Belangrijkste tijdschrift
- Forum (1932-1935)
Achtergrond en vorming
Ter Braak groeide op in een artsengezin in de Achterhoek en studeerde later geschiedenis en Nederlands in Amsterdam. Hij promoveerde in 1928 op een historisch proefschrift over keizer Otto III.
Na zijn studie werkte hij als leraar in het middelbaar onderwijs, onder andere in Rotterdam en Den Haag. Tegelijkertijd bouwde hij een reputatie op als scherpzinnig criticus voor diverse dagbladen. In 1933 werd hij redacteur van het dagblad Het Vaderland, waar hij de literaire kronieken verzorgde.
Literaire visie en Forum
In 1932 richtte hij samen met E. du Perron en Maurice Roelants het tijdschrift Forum op. Dit blad verzette zich tegen de nadruk op uiterlijke vorm en esthetiek in de literatuur. De redactie pleitte voor de 'vent' boven de 'vorm', waarbij de persoonlijkheid en de intellectuele eerlijkheid van de auteur centraal stonden.
De invloed van Ter Braak op de Nederlandse letteren was groot door zijn polemische schrijfstijl en zijn afkeer van dogma's. Hij introduceerde een nuchtere, analytische benadering van cultuur en maatschappij. Zijn werk wordt gekenmerkt door een voortdurende zelfreflectie en scepsis tegenover absolute waarheden.
Belangrijke werken
Het oeuvre van Ter Braak bestaat hoofdzakelijk uit essays, kritieken en enkele romans. Zijn teksten behandelen vaak de spanning tussen het individu en de massa.
- Het carnaval der burgers (1930) - Een essay over de verhouding tussen de kunstenaar en de burgermaatschappij.
- Hampton Court (1931) - Een psychologische roman over de intellectuele ontwikkeling van een jonge man.
- Dr. Dumay verliest (1933) - Een roman waarin de hoofdpersoon worstelt met zijn academische en persoonlijke integriteit.
- Van oude en nieuwe christenen (1937) - Een cultuurkritische analyse van politieke ideologieën als moderne vormen van religie.
Politiek engagement en overlijden
In de jaren dertig waarschuwde Ter Braak consequent voor de gevaren van het opkomende fascisme en nationaalsocialisme. Hij was medeoprichter van het Comité van Waakzaamheid, een verbond van intellectuelen tegen de totalitaire dreiging. Hij zag het als de taak van de schrijver om de democratische waarden te verdedigen tegenover de barbarij.
Toen de Duitse legers in mei 1940 Nederland binnenvielen, zag Ter Braak geen uitweg meer. Hij vreesde de vervolging door de bezetter vanwege zijn publieke standpunten. Op 14 mei 1940, de dag van de Nederlandse capitulatie, maakte hij in Den Haag een einde aan zijn leven.
Zie ook
- E. du Perron
- Vorm of vent-discussie
- Interbellum
- Comité van Waakzaamheid
- Nederlandse literatuurgeschiedenis